Czy Maslow się mylił?

Czy Maslow się mylił?

Znacie kogoś, kto nie ma potrzeb? Podejrzewam, że nie. Psycholodzy odmieniają to słowo przez wszystkie przypadki, demonstrujący ludzie wypisują je na transparentach (lub swoich wallach na fejsie), a wujek Google odsyła do piramidy potrzeb Maslowa. Czy jednak teoria tego uczonego wciąż jest aktualna?

Potrzeby pod lupą

Abraham Maslow – psycholog, który znany jest głównie ze słynnej „piramidy potrzeb”. Żył i urodził się w USA, choć niektóre źródła twierdzą, że we wczesnym etapie kariery wyemigrował do Stanów, po to, by w tajemnicy przed radziecką władzą badać potrzeby społeczeństwa kapitalistycznego. Swoją karierę oparł na badaniu ludzkich zachowań, podkreślając znaczenie skupienia się na pozytywnych cechach u ludzi, w przeciwieństwie do traktowania ich jako tzw. worka objawów.

Powróćmy jednak do tematu piramidy. Wymyślona przez niego hierarchia potrzeb najczęściej przedstawiana jest właśnie w kształcie piramidy. Im niższy poziom, tym większa i bardziej podstawowa potrzeba. Uczony wyodrębnił:

  • Potrzebę samorealizacji, czyli dążenia do rozwoju swoich możliwości. W tym również potrzeby estetyczne (potrzeby harmonii, piękna) i potrzeby poznawcze (potrzeby wiedzy).
  • Potrzeby szacunku i uznania, czyli poczucie uznania i prestiżu w oczach własnych i w oczach otaczających nas ludzi).
  • Potrzeby przynależności, czyli chęć nawiązywania relacji, uczestnictwa w życiu grupy, należenia do społeczności.
  • Potrzeby bezpieczeństwa – poczucie stabilizacji, zapewnienie nienaruszalności.
  • Potrzeby fizjologiczne, czyli te najbardziej podstawowe (jedzenie, picie itp.). Niezaspokajane dominują nad wszystkimi innymi potrzebami, odstawiają je na dalszy plan.

Teoria nie należy do bardzo skomplikowanych i na pierwszy rzut oka faktycznie może mieć sens. Nie mam zamiaru oczywiście jej całkowicie podważać (choć Wahba, Bridwell czy Hofsted to zrobili), a raczej pokazać swój punkt widzenia. 🙂

Czy Maslow się mylił?

Przyglądając się informacjom z różnych mediów, zauważyć można, że „coś chyba jest nie tak z tą piramidą”. Czyżby Maslow się mylił? Oto kilka przykładów medialnych nagłówków, które mogą budzić wątpliwości co do słuszności piramidy.

Potrzeba uznania nad potrzebami fizjologicznymi

Luty 2017 „Gracz zmarł podczas 24-godzinnego streamingu na żywo

Styczeń 2015 „Mężczyzna zmarł po trzech dniach ciągłego grania na komputerze

Potrzeba uznania nad potrzebami bezpieczeństwa

Listopad 2017 „20-latka robiła selfie. Wypadła z balkonu i zmarła

Czerwiec 2017 „Amerykańska turystka spadła z wysokości prawie 300 metrów po tym, jak na greckiej wyspie Zakynhtos próbowała zrobić sobie zdjęcie z wrakiem pirackiego statku’.

Czerwiec 2017 „Nowa samobójcza gra zbiera pierwsze żniwa. „Ostateczne selfie” zabija nastolatków!

Jeśli osoba przeżyje zrobienie zdjęcia w niebezpiecznej sytuacji, staje się zwycięzcą.”

Potrzeba hm posiadania(?) nad potrzebą bezpieczeństwa

Co prawda podczas „Black Friday” w Polsce nie doszło do większych incydentów, jednak za granicą, gdzie wyprzedaże były o wiele bardziej atrakcyjne, sprawa wyglądała inaczej.

 „Centrum handlowe w Alabamie zostało zamknięte po wybuchu bójki podczas pierwszych zakupów w Czarny piątek. Lokalny reporter powiedział, że podczas walki został rzucony but, który niefortunnie uderzył w głowę stojące obok dziecko”.

A do tego scena z Wallmartu:

Wtrącisz swoje trzy grosze?

A Ty, jak podchodzisz do spraw potrzeb? Odpowiedz sobie na kilka pytań:

  • Czy kiedykolwiek mimo burczenia w brzuchu, odłożyłeś zrobienie posiłku na później, bo musiałeś najpierw sprawdzić pocztę albo najnowsze informacje?
  • Czy kiedykolwiek odpisywałeś na smsy podczas prowadzenia samochodu?
  • Czy kiedykolwiek odkładałeś na później jakąkolwiek potrzebę fizjologiczną, żeby strzelić sobie fotkę na instagrama albo fejsa?
  • Czy kiedykolwiek stwierdziłeś „obejrzę jeszcze jeden odcinek”, mimo że oczy same ci się zamykały?
  • Czy kiedykolwiek zmuszałeś się, żeby iść ze znajomymi na miasto (żeby nie być wykreślonym z ekipy) mimo że nie miałeś na to ochoty, ani siły?

Czy Maslow się mylił i teraz chętnie powróciłby zza światów i zaktualizował swoją teorię? Być może. Chyba że uznałby, że potrzeba „wiecznego snu” jednak góruje u niego nad potrzebą uznania. ; )

1 thought on “Czy Maslow się mylił?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *